İZMİR (Gazete Bursa) – İzmir Ekonomi Kulübü, bu ay “Vizyon Arayışları” toplantıları kapsamında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Emin Akçaoğlu’nu ağırladı. Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ülviyye Sanılı Aydın’ın moderatörlük yaptığı etkinlikte, iş dünyası, akademi ve kamu temsilcilerine küresel sistemin yeni dinamikleri hakkında önemli bilgiler sunuldu.
Bretton Woods’tan Petrodolar Sistemine: Tarihsel Bir Kırılma
Prof. Dr. Emin Akçaoğlu, konuşmasına 1945 sonrası ABD öncülüğünde kurulan Bretton Woods sistemine değinerek başladı. Bu sistemin NATO, IMF ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlarla desteklendiğini vurgulayan Akçaoğlu, 1971’de Başkan Nixon’ın altın standardından ayrılma kararının yeni bir dönemi başlattığını ifade etti.
1973 petrol krizi ile ortaya çıkan “Petrodolar” sistemine dikkat çeken Akçaoğlu, petrol zengini ülkelerin gelirlerini ABD finansal varlıklarına yatırmasının doların küresel hâkimiyetini pekiştiren temel bir mekanizma olduğunu belirtti. Ancak günümüzde bu döngünün jeopolitik riskler ve alternatif ticaret blokları nedeniyle tehdit altında olduğu uyarısında bulundu.
Enerji Arz Güvenliği ve Stratejik Riskler
Toplantıda “İran Savaşı, Politik Riskler ve Küresel Enerji Piyasaları” başlıklı bir sunum gerçekleştiren Akçaoğlu, enerji arz güvenliği konusunda kritik uyarılarda bulundu:
Hürmüz Boğazı’nın küresel petrol ticaretinin merkezi olduğunu belirten Akçaoğlu, burada yaşanacak herhangi bir aksamanın enerji maliyetlerini tahmin edilemez seviyelere çıkarabileceğini vurguladı.
İran ve bölgedeki çatışmaların çok boyutlu dinamiklerine dikkat çeken Akçaoğlu, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hamlelerinin yanı sıra, İran’ın ambargolara rağmen geliştirdiği “kendi kendine yeterlilik” modelinin önemli bir direnç noktası oluşturduğunu ifade etti.
Enerjide dışa bağımlı ülkeler arasında yer alan AB ve Türkiye’nin, bu küresel türbülansın etkilerini doğrudan hissedeceğini belirten Akçaoğlu, jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatları üzerinden cari dengeleri olumsuz etkileyebileceğine işaret etti.
Doların Sonu mu? Yuan ve Dijital Paraların Yükselişi
Prof. Dr. Akçaoğlu, ABD için asıl tehditin, Çin’in ticaret ve teknoloji alanındaki sürekli büyümesi olduğunu belirtti. Çin’in yenilenebilir enerji yatırımlarında öncü rol üstlenmesi ve enerji ithalatını kendi para birimi Yuan ile gerçekleştirmesi, küresel finansal sistemde önemli bir değişim yaşandığını gösteriyor.
“Enerji ticaretinin dolar dışı unsurlarla yapılması, sadece ekonomik bir tercih değil, aynı zamanda siyasi bir meydan okumadır. Doların hâkimiyeti, ABD’nin küresel yaptırım gücünün temel kaynağıdır. Bu sistemin sarsılması, küresel güç dengelerinin yeniden şekillenmesine ve ABD hegemonyasının kaybına yol açacaktır,” dedi.
Vizyoner Yaklaşım ve Gelecek Projeksiyonu
Dünyadaki petrol rezervlerinin bittiği yönündeki yaygın görüşlere katılmadığını ifade eden Akçaoğlu, asıl meselenin rezervlerin varlığı değil, bu rezervlere erişim ve ticaretinin hangi kurallara tabi olacağı olduğunu belirtti. İklim değişikliği anlaşmalarının ve enerji geçiş süreçlerinin önündeki engellerin, büyük güçlerin pazar paylaşım mücadelesi ile bağlantılı olduğunu ekledi.
Etkinlik, katılımcıların yoğun ilgi gösterdiği soru-cevap bölümünün ardından, Prof. Dr. Emin Akçaoğlu’na takdim edilen teşekkür plaketi ile sona erdi.
Yorumlar kapalı.